پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه
پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه درختان میوه، نحوه پیشگیری و مبارزه با آن

مرگ نهال ها و درخـتـان میوه توسط قارچ هاي بيماري زاي خاكزاد یکی از مشکلات مهم کشاورزان می باشد. از میان قارچ هاي بيماري زاي گياهـي خاكــزاد قارچ فیتوفتورا Phytophthora از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. گونه های مختلفی از قارچ جنس Phytophtora شناخته شده است که در پوسیدگی طوقه، یقه و ریشه درختان دخالت دارند.

بطور کلی همگی گونه های فیتوفتورا باعث ایجاد سه دسته پوسیدگی در درخت می شوند:

۱- پوسیدگی طوقه (collar rot)

۲- پوسیدگی یقه (crown rot)

۳- پوسیدگی ریشه (root rot)

عوامل مختلفی بر توسعه پوسیدگی فیتوفتورایی ریشه و یقه در درختان میوه تاثیر گذار است از جمله:

نوع گونه­ ی فیتوفتورا

حساسیت میزبان

شرایط آب­ و هوایی 

درختان هلو، زردآلو، بادام، گیلاس و آلبالو بـه گونه هاي مختلف فيتوفتورا حساس بوده و تنها درخت آلو تا حدودي  نسبت به این قارچ مقاوم می باشد. استفاده از پايه های مقاوم در مديريت بيماري های گياهی خاكـزاد ناشـي از قارچ Phytophthora دارای اهمیت بسیاری می باشد. بروز و شدت پوسیدگی های فیتوفتورایی ریشه و یقه در درختان میوه کاملا در ارتباط مستقیم با رطوبت خاک هستند. اگرخاک از آب اشباع باشد تولید، تخلیه وحرکت زئوسپورهای انواع فیتوفتورا تسریع می­ شود، ولی چنانچه آب خاک کم باشد، تخلیه وحرکت زئوسپورها متوقف یا کم می­شود.

نحوه زمستان گذرانی و انتشار عامل پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه درختان میوه:

عامل پوسیدگی فیتوفتورایی یک قارچ خاکزی است و این قارچ در بافت های آلوده ، میوه ها و برگ های ریخته شده بر روی زمین زمستان گذرانی می کند. زمانی که رطوبت خاک بالا باشد، اندام های رویشی قارچ به سرعت رشد می کنند. پس از آغاز آلودگی مقاومت میزبان در برابر تهاجم قارچ به شدت کاهش می یابد.

قارچ عامل پوسیدگی فیتوفتورایی می تواند با نهال ها یا آب آبیاری آلوده، به باغ های دور دست منتقل شود. خاک های دارای زهکشی نامناسب و جاهایی از باغ که آب مدت زمان طولانی در آنجا جمع می شود، شرایط مناسب برای رشد قارچ را فراهم می کنند. این موضوع از جمله مهم ترین عوامل تشدید این بیماری می باشد.

علائم و نشانه های پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه درختان میوه:

تغییر رنگ و قهوه ای شدن پوست طوقه همراه با ترشح صمغ

پوسیدگی و سیاه شدن ریشه های فرعی

خزان زودرس درختان

خشکیدگی سرشاخه ها و مرگ تدریجی درختان

در صورتی که آلودگی درخت ها در فصل پاییز روی دهد، نشانه­ های بیماری روی اندام های هوایی درختان در بهار سال بعد ظاهر می­ شوند. درختان آلوده نسبت به درختان سالم دارای تعداد برگ های کمتر ، اندازه کوچک و رنگ پریده خواهند بود. میوه ها کوچک و به صورت آفتاب سوخته در می آیند و رشد شاخساره ها نیز کاهش یافته و شاهد توسعه ناکافی آن ها خواهیم بود. با توسعه بیماری، شاخساره­ ها و شاخه­ های اصلی از بالا به پایین خشکیده می شوند. معمولا درختان بیمار در طی چند هفته یا چند ماه بعد از بروز نخستین نشانه ­های بیماری از بین می روند. نهال های خزانه و درختان جوان سریع­ تر از درختان مسن از پای در می­ آیند.

راه های پیشگیری و مبارزه با بیماری پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه درختان میوه:

استفاده ارقام و پایه های مقاوم به بیماری

تهیه نهال سالم و گواهی شده

رعایت عمق مناسب کشت و اجتناب از کشت عمیق

کنار زدن خاک اضافه اطراف طوقه درختان بیمار

جلوگیری از رسیدن آب به طوقه و تنه درخت

ضدعفونی طوقه و ریشه درختان بیمار با ترکیبات قارچکش